4ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο Σαρακατσαναίων

Πρόγραμμα Συνεδρίου

Οι εισηγήσεις έχουν διάρκεια 15 λεπτών.
Το αναλυτικό πρόγραμμα του Συνεδρίου έχει δημοσιευθεί και είναι διαθέσιμο παρακάτω. Μπορείτε να δείτε το πλήρες πρόγραμμα όλων των ημερών, με τις εισηγήσεις και τις θεματικές ενότητες.

Αναλυτικό Πρόγραμμα Συνεδρίου

Αυτή είναι η ενότητα που παρουσιάζει το αναλυτικό πρόγραμμα του συνεδρίου. Εδώ, οι συμμετέχοντες και οι συμμετέχουσες μπορούν να βρουν λεπτομέρειες σχετικά με τις ημερομηνίες και τις ώρες των ομιλιών, καθώς και με τις θεματικές ενότητες και τους καταξιωμένους ομιλητές και ομιλήτριες.

Πρόγραμμα Συνεδρίου

Παρασκευή 15 Μαΐου 2026

ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

17:30 - 18:00 Προσέλευση - εγγραφές
18:00 - 18:30 Χαιρετισμοί
18:30 - 18:45 Κήρυξη έναρξης εργασιών του Συνεδρίου από την Α.Ε. τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κύριο Κωνσταντίνο Αν. Τασούλα
Προεδρείο: Ιωάννης Πιστόλας
18:45 - 19:00 Βασίλης Σερμπέζης: «Εμείς οι Σαρακατσιαναίοι της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης»
ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ
19:00 - 19:20 Ευάγγελος Καραμανές: Σαρακατσάνικη πολιτιστική μνήμη σε ψηφιακά αποθετήρια: ανασύνθεση της παράδοσης
19:20 - 19:45 Μετακίνηση στον χώρο παράθεσης δείπνου
20:00 - 20:30 Αναπαράσταση του εθίμου «Καλογιάννια» από τον Σύλλογο Σαρακατσαναίων Έβρου
ΔΕΙΠΝΟ ΣΥΝΕΔΡΩΝ

Σάββατο 16 Μαΐου 2026

Α΄ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΑΔΙΚΗ ΖΩΗ

Α΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

ΣΑΡΑΚΑΤΣΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ, ΟΡΓΑΝΩΣΗ, ΓΛΩΣΣΑ, ΔΙΚΑΙΟ

Προεδρείο: Ευάγγελος Καραμανές – Γρηγόρης Λέφας
Εναρκτήρια Ομιλία Πρωϊνής Συνεδρίας
09:00 - 09:20 Γεώργιος Δ. Καψάλης: Αναδεικνύοντας και τιμώντας την ιστορία και τον πολιτισμό των Σαρακατσαναίων
09:20 - 09:35 Βασιλική Χρυσανθοπούλου: Η εθνογραφική μελέτη των Σαρακατσάνων του Ζαγορίου από τον John Campbell και η συμβολή της στην ανάπτυξη της κοινωνικής ανθρωπολογίας και στην έρευνα της νεοελληνικής κοινωνίας: Μία επιστημονική αποτίμηση 62 χρόνια μετά τη δημοσίευσή της
09:35 - 09:50 Ευάγγελος Παπιγκιώτης: Η μόνιμη εγκατάσταση των Σαρακατσαναίων της Ηπείρου
09:50 - 10:05 Δέσποινα Δαμιανού: Οι Σαρακατσάνοι της Ραπεντώσας και αγίας Μαρίνας βορειοανατολικής Αττικής
10:05 - 10:20 Στυλιανή Κουνούκλα - Βέρα Η. Παλιαλέξη: Κοινωνικό-οικονομικοί πυλώνες και δομές εξουσίας στη Σαρακατσάνικη Κοινότητα: μία διεπιστημονική προσέγγιση
10:20 - 10:35 Θεόδωρος Γιαννακός: Η γλώσσα των Σαρακατσαναίων ως ενιαίο σύνολο
10:35 - 10:45 Συζήτηση

Β΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

ΜΕΤΑΚΙΝΟΥΜΕΝΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ

Προεδρείο: Γεώργιος Καψάλης – Λευτέρης Βαλάκος – Δημήτρης Γατσέλος
10:45-11:00 Γεώργιος Κ. Τσουμάνης: Τα Σαρακατσάνικα τσελιγκάτα της Ηπείρου και οι στράτες τους
11:00-11:15 Αναστασία Γόγολα: Σαρακατσάνοι τσελιγκάδες της Ορεινής Κορινθίας: Κοινωνική οργάνωση, μετακινούμενη κτηνοτροφία και όψεις της καθημερινής ζωής (18ος-20ός αι.)
11:15-11:30 Στέργιος Στούρος: Από τη νομαδική κτηνοτροφία στη μόνιμη εγκατάσταση: Κοινωνικός και επαγγελματικός μετασχηματισμός των «Σερμπιάνων» Σαρακατσάνων στο Κορδελιό Θεσσαλονίκης και τη Θράκη
11:30-11:45 Συζήτηση
11:45-12:00 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

Γ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΧΟΡΕΥΤΙΚΗ ΣΑΡΑΚΑΤΣΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Προεδρείο: Βασίλης Σερμπέζης – Αθανάσιος Μόσχος – Απόστολος Καραγκούνης
12:00 - 12:15 Δημήτριος Γουλιμάρης - Ρενάτα Δαλιανούδη: Η μουσική παράδοση των Σαρακατσάνων από το πεδίο στο ψηφιακό αρχείο του Ινστιτούτου Ελληνικής Μουσικής Κληρονομιάς. Περίπτωση μελέτης οι Σαρακατσάνοι της Βουλγαρίας (Σλίβεν)
12:15 - 12:30 Thede Kahl: Παλιά τραγούδια - καινούριες μέθοδοι. Πρόσφατες επιτόπιες έρευνες στους Σαρακατσάνους/Καρακατσάνους της Βουλγαρίας (2017-2023)
12:30 - 12:45 Αλέξανδρος Ριζόπουλος: Ρυθμικό ιδίωμα, πολυγλωσσία και ψηφιακή ορατότητα στη σαρακατσάνικη τραγουδιστική παράδοση των Νότιων Βαλκανίων

Δ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Οι ΣΑΡΑΚΑΤΣΑΝΙΚΕΣ ΕΝΔΥΜΑΣΙΕΣ: ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΣΤΗ ΣΥΜΒΟΛΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥΣ

Προεδρείο: Νάντια Μαχά-Μπιζούμη – Δημήτριος Κάτσενος – Ελένη Βλαχογιάννη
12:45 - 13:00 Αγγελική Ρουμελιώτη: Η γυναικεία σαρακατσάνικη φορεσιά της βόρειας Πελοποννήσου μέσα από τις συλλογές του Ιδρύματος Βασίλη Παπαντωνίου: Τεχνική, χρήση και λειτουργία
13:00 - 13:15 Ελένη Παπαθωμά: Η σαρακατσάνικη φορεσιά ως συλλεκτικό αντικείμενο. Διαδρομές και διαδικασίες απόκτησης σε τρία μουσεία της Αθήνας
13:15 - 13:30 Παρασκευή Κερτεμελίδου - Ιφιγένεια Σδούκου: Σύμβολα και Πολιτισμική Αφήγηση: Τα γεωμετρικά μοτίβα των Σαρακατσαναίων ως φορείς ταυτότητας
13:30 - 13:45 Σταυρούλα Πισιμίση: Η τέχνη των Σαρακατσάνων: σχέδια που ιστορούν κόσμους ολόκληρους από παμπάλαιες γενιές

Αναπαραστάσεις του σαρακατσάνικου λαϊκού πολιτισμού στην τέχνη

13:45 - 14:00 Αντώνιος Σκεύας: Η ζωή, η ιστορία και η πολιτιστική παράδοση των Σαρακατσαναίων μέσα από τους πίνακες του Σαρακατσάνου ζωγράφου Νίκου Ζάρα
14:00 - 14:15 Γεώργιος Ναθαναήλ: Απεικονίσεις μεταξύ θρύλου και πραγματικότητας: Ο Αντώνης Κατσαντώνης από τον λιθογράφο Σωτήριο Χρηστίδη
14:15 - 14:30 Αθανάσιος Γαλατάς: Ο Μενέλαος Λουντέμης ως καλυβοδάσκαλος
ΓΕΥΜΑ ΣΥΝΕΔΡΩΝ

Β΄ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΑΔΙΚΗ ΖΩΗ

Ε΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΣΑΡΑΚΑΤΣΑΝΙΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Προεδρείο: Μανόλης Βαρβούνης – Πέτρος Κουτσής – Ευάγγελος Καραθόδωρος
16:00 - 16:15 Κωνσταντίνος Μουτσιάνας: Στρατηγικές ταυτότητας στον αστικό και ψηφιακό κόσμο: σαρακατσάνικη παράδοση, εκσυγχρονισμός και πολιτισμική διαχείριση
16:15 - 16:30 Αναστασία Σιάπκα: Η τεχνητή νοημοσύνη στην υπηρεσία της διαφύλαξης της πολιτιστικής κληρονομιάς

Η μουσειακή αξιοποίηση του σαρακατσάνικου πολιτισμού

16:30 - 16:45 Νάγια Δαλακούρα: Οι Σαρακατσάνοι πρόσφυγες της Ανατολικής Θράκης. Αναδεικνύοντας σιωπηλές ιστορίες μέσα από το μουσείο
16:45 - 17:00 Ηλιάνα Ζιώγα - Αθανάσιος Αθανασιάς - Χρυσοβαλάντης Μάνδαλος: Ζωντανό Κονάκι: Αλληλεπιδρώντας με το χθες και το σήμερα των Σαρακατσαναίων
17:00 - 17:15 Συζήτηση

ΣΤ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

ΣΑΡΑΚΑΤΣΑΝΑΙΟΙ ΚΑΙ ΖΩΣΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ

Προεδρείο: Γεώργιος Κατσαδώρος – Γεώργιος Κουμπής – Κωνσταντινιά Πιστόλα
17:15 - 17:30 Θωμάς Βαγγελής - Ελένη Νιάρχου - Κυριακή Ρασσιά - Ευαγγελία Μανούσου: Η συνέχεια της σαρακατσάνικης παράδοσης μέσω άτυπης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης
17:30 - 17:45 Αικατερίνη Αθανασούλα - Γεώργιος Πενέτης: «Σαρακατσάνοι Τρεις Γενιές». Η εξέλιξη των σχέσεων των Σαρακατσαναίων εφήβων κατά τη μετάβαση από τον παραδοσιακό νομαδικό βίο στην ψηφιακή εποχή

Ζητήματα διαχείρισης υλικού και άυλου σαρακατσάνικου πολιτισμού: Ψηφιακά αποθετήρια, αρχεία

17:45 - 18:00 Σταυρούλα Φωτοπούλου: Η σύμβαση για τη διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και οι ευκαιρίες για την ανάδειξη του σαρακατσάνικου πολιτισμού
18:00 - 18:15 Αθηνά Πανάγου - Αναστασία Γιαννακοπούλου: Σαρακατσάνικη κληρονομιά και ψηφιακή πολιτιστική επικοινωνία: πρακτικές, προκλήσεις, προοπτικές
18:15 - 18:30 Αλέξανδρος Καπανιάρης: Από το κονάκι στο ψηφιακό αποθετήριο: Η σαρακατσάνικη πολιτιστική κληρονομιά στον σύγχρονο ψηφιακό δημόσιο χώρο
18:30 - 18:45 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

Ζ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Κωνσταντίνος Μουτσιάνας – Αθανάσιος Τσαπρούνης – Γεώργιος Καραγιάννης
18:45 - 19:00 Γεώργιος Κατσαδώρος - Γεώργιος Στούκης: Από τις στράτες και τα κονάκια στις ψηφιακές πλατφόρμες. Οι Σαρακατσαναίοι της Βοιωτίας στο facebook και το blogspot «Πορτραίτα Σαρακατσαναίων». Δυο ενδεικτικά παραδείγματα
19:00 - 19:15 Δημήτρης Τάγκας: Ψηφιοποιημένα Συμβόλαια ενοικίασης λιβαδιών, πώλησης γάλακτος, προβάτων κ.λπ. των αρχών του 20ού αιώνα ως πηγή πληροφόρησης για τη πορεία των Σαρακατσαναίων στον τόπο και το χρόνο
19:15 - 19:30 π. Κωνσταντίνος Αρ. Χλιάρας: Οι Σαρακατσάνοι στην Ανατολική Μακεδονία, την Ανατολική Θράκη και τη Μικρά Ασία (πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα) μέσα από εκκλησιαστικά έγγραφα (Αρχείο Λ.Μ.Σ., Σέρρες). Ενδεικτικά παραδείγματα και επισημάνσεις
19:30 - 19:45 Συζήτηση
ΔΕΙΠΝΟ / ΣΑΡΑΚΑΤΣΑΝΙΚΟ ΓΛΕΝΤΙ ΣΤΟ «ΜΕΓΑΡΟΝ»

Κυριακή 17 Μαΐου 2026

Η΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Βασιλική Χρυσανθοπούλου – Νάγια Δαλακούρα – Γεώργιος Αποστολίδης
10:00 - 10:15 Nacho Dimitrov: Reflections on the “Project” Identity of the Karakachani People in Bulgaria
10:15 - 10:30 Παναγιώτα Κουτσομιχάλη: Σαρακατσάνοι της Βουλγαρίας. Ζώντας πέρα από τα σύνορα
ΛΗΞΗ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ – ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ
10:30 - 11:00 Μ. Γ. Βαρβούνης: Λαϊκές θρησκευτικές τελετουργίες των Σαρακατσάνων: Από την τέλεση στην ψηφιακή αναπαράσταση
11:00 - 11:15 Συμπεράσματα: Γρηγόρης Λέφας – Νάντια Μαχά-Μπιζούμη
11:15 - 13:15 Επίσκεψη στον Παραδοσιακό Οικισμό - Μουσείο Σαρακατσάνικης Παράδοσης στην Αισύμη
13:30 - 15:00 Αποχαιρετιστήριο γεύμα (Μπουφές) στην Αισύμη

Παράλληλες δράσεις του Συνεδρίου για το Σάββατο 16 Μαΐου 2026:

  • Επίσκεψη σε μουσεία και τοπική αγορά Αλεξανδρούπολης
  • Επίσκεψη στη Δαδιά και στο Σουφλί


Δηλώσεις συμμετοχής για τις επισκέψεις παρακαλούμε να υποβληθούν στη γραμματεία του Συνεδρίου την Παρασκευή 15 Μαΐου, έως τις 18:30.

Εγγραφείτε στο Συνέδριο

Συμπληρώστε την ηλεκτρονική φόρμα για να εξασφαλίσετε τη συμμετοχή σας στο συνέδριο. Οι εγγραφές είναι ανοιχτές και σας περιμένουμε με ανυπομονησία.

Οι Ομιλητές

Γνωρίστε τους κορυφαίους ομιλητές που θα μοιραστούν τις γνώσεις τους.

Ομιλητής 1:
Ευάγγελος Θ. Καραμανές

Διευθυντής Ερευνών, Διευθύνων το Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών

Ομιλητής 2:
Εμμανουήλ Γ. Βαρβούνης

Καθηγητής Λαογραφίας, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Διευθυντής του Εργαστηρίου Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας

Επικοινωνήστε μαζί μας

Για οποιαδήποτε ερώτηση ή διευκρίνιση σχετικά με το συνέδριο, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας. Είμαστε διαθέσιμοι να σας βοηθήσουμε με πληροφορίες ή υποστήριξη. Μη διστάσετε να μας στείλετε μήνυμα ή να μας καλέσετε.

Τηλέφωνο

Πρόεδρος Π.Ο.Σ.Σ. Λέφας Γρηγόρης - 6974758885
Πρόεδρος Σ.Σ. Έβρου Αποστολίδης Γεώργιος - 6955149623
Πρόεδρος Επιστημονικής Επιτροπής - Νάντια Μαχά 6973988638

Συνεδριακός Χώρος

Grecotel Astir Palace Egnatia Park, Αλεξανδρούπολη, 68100